B Kompleks Vitamini Etiketi Nasıl Okunur? B1'den B12'ye Rehber
B kompleks ürünlerinin adları rafta farklı biçimlerde yazılır: "B Complex", "B-Complex", "B Kompleks" ya da adında miligram değeri geçen sürümler. Ambalajın arkasına baktığınızda tiamin, riboflavin, siyanokobalamin gibi adlarla, mg ve µg birimleriyle ve yüzdelerle karşılaşırsınız. Bu rehberde bu satırların ne anlama geldiğini ve etikette nelere bakabileceğinizi anlatıyoruz.
Yazı ürün önerisi ya da sağlık tavsiyesi değildir. Amacı, etiketi daha rahat okumanıza yardımcı olmaktır.
Ürün adındaki "B kompleks" ne anlatır?
Takviye edici gıdaların etiketinde, ürünü en az bir besin öğesi, botanik ya da diğer madde üzerinden tanımlayan bir ad bulunur [3]. "B kompleks" ya da İngilizce "B complex" ifadesi genellikle üründe birden fazla B vitamininin bir arada bulunduğunu anlatmak için kullanılır. Hangi B vitaminlerinin hangi miktarda bulunduğu ürüne göre değişir. Bunu ürün adından değil, etiketteki içerik tablosundan öğrenirsiniz.
B vitaminleri sekiz tanedir: B1 (tiamin), B2 (riboflavin), B3 (niasin), B5 (pantotenik asit), B6, B7 (biyotin), B12 ve folik asit [1]. Folik asit için folat, folasin ve B9 adları da kullanılır [2]. Bu yüzden aynı vitamin farklı etiketlerde farklı adlarla karşınıza çıkabilir.
B1'den B12'ye: etikette hangi adlar ve birimler geçer?
Türkiye'de takviye edici gıdalarda kullanılabilecek vitaminler ve birimleri Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği'nin Ek-1'inde, bu vitaminlerin kullanılabilecek kaynak biçimleri ise Ek-2'sinde listelenir [3]. Aşağıdaki tablo bu eklerden örnekler içerir; tam liste değildir. Adlar etiketlerde küçük yazım farklarıyla geçebilir.
| Vitamin | Adı | Birim | Kaynak adı örnekleri | AB beslenme referans değeri (yetişkin) |
|---|---|---|---|---|
| B1 | Tiamin | mg | tiamin hidroklorür, tiamin mononitrat | 1,1 mg |
| B2 | Riboflavin | mg | riboflavin, riboflavin 5'-fosfat sodyum | 1,4 mg |
| B3 | Niasin | mg NE | nikotinik asit, nikotinamid | 16 mg |
| B5 | Pantotenik asit | mg | kalsiyum D-pantotenat, dekspantenol | 6 mg |
| B6 | Piridoksin | mg | piridoksin hidroklorür, piridoksal 5'-fosfat | 1,4 mg |
| B7 | Biyotin | µg | D-biotin | 50 µg |
| B9 | Folik asit | µg | pteroilmonoglutamik asit, kalsiyum L-metilfolat | 200 µg |
| B12 | Kobalamin | µg | siyanokobalamin, metilkobalamin, hidroksokobalamin | 2,5 µg |
Tablodaki birimler ve kaynak adları Takviye Edici Gıdalar Tebliği'nden [3] alınmıştır. Son sütundaki değerler AB'nin gıda bilgilendirme tüzüğündendir [5]. Türkiye'de satılan ürünlerin etiketindeki yüzdeler Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'ndeki değerlere göre hesaplanır [3][4].
Aynı vitamin için birden fazla kaynak adı bulunabilir. Örneğin B12 içindekiler listesinde siyanokobalamin ya da metilkobalamin, folik asit ise pteroilmonoglutamik asit ya da kalsiyum L-metilfolat olarak yazılabilir [3]. Bu yazı bu biçimleri birbiriyle karşılaştırmaz. Elinizdeki ürünün hangisini içerdiğini içindekiler listesinde görebilirsiniz.
Etikette bakabileceğiniz bilgiler
Günlük porsiyon
Takviye edici gıdaların etiketinde üreticinin tavsiye ettiği günlük porsiyon yazar ve vitamin miktarları bu günlük porsiyon için sayıyla belirtilir [3]. İçerik tablosundaki rakamlar bu yüzden her zaman tek bir tablete ya da kapsüle ait olmayabilir. Porsiyonun kaç tablet ya da kapsülden oluştuğu etikette yazar.
mg, µg ve mcg
B vitaminlerinin bir kısmı miligram (mg), bir kısmı mikrogram (µg) ile yazılır [3]. Bir miligram 1.000 mikrograma eşittir. Yurt dışında üretilen ürünlerin özgün ambalajında mikrogram için "mcg" kısaltması da kullanılır [6]. Niasinin birimi Tebliğde "mg NE" olarak geçer [3].
%BRD satırı
Vitamin miktarlarının yanında bir yüzde de yer alabilir. Bu yüzde, günlük porsiyondaki miktarın beslenme referans değerine (BRD) oranını gösterir [3][4]. Örneğin bir vitaminin referans değeri 2 mg ise ve günlük porsiyonda 1 mg bulunuyorsa, etikette bu vitamin için %50 yazabilir. BRD, etiketlerdeki miktarları ortak bir ölçüyle göstermek için kullanılan bir referanstır; kişisel ihtiyacınızı ya da ne kadar kullanmanız gerektiğini göstermez.
Referans değeri olmayan bir bileşen için etikette "Beslenme referans değeri yoktur." ifadesi yer alır [3].
Ürün adındaki sayılar
Bazı ürünlerin adında hem miktar hem adet geçer. Solgar Vitamin B Complex 50 mg 100 Kapsül adındaki "100 Kapsül", paketteki kapsül sayısını gösterir. "50 mg" ise ürün adının bir parçasıdır; günlük porsiyonda her vitaminden ne kadar bulunduğunu etiketteki içerik tablosunda görürsünüz.
Birlikte bulunan diğer bileşenler
Bazı B kompleks ürünlerinde B vitaminlerinin yanında başka vitaminler ya da bileşenler de bulunur; bir kısmında bu, ürün adında da yazar. Ürünün bütün bileşenlerini, kapsül malzemesi ve dolgu maddeleri dahil, içindekiler listesinde görebilirsiniz [4].
Tavsiye edilen tüketim tarihi
Gıda etiketlerinde, mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen ürünlerde son tüketim tarihi, diğer ürünlerde tavsiye edilen tüketim tarihi yer alır [4]. Elinizdeki ürünün etiketinde hangisinin yazdığına bakın. Sitemizde de çoğu ürün sayfasında son kullanma tarihi bilgisi bulunur.
Türkçe etiket
Türkiye'de satılan gıdalarda zorunlu bilgiler Türkçe verilir; ambalajda Türkçenin yanında başka diller de bulunabilir [4]. Yurt dışında üretilen bir ürünün özgün ambalajında İngilizce bir tablo görüyorsanız, aynı bilgilerin Türkçesini Türkçe etikette arayın.
Ambalajda göreceğiniz zorunlu ifadeler
Takviye Edici Gıdalar Tebliği, bu ürünlerin etiketinde şu bilgilerin bulunmasını zorunlu tutar [3]:
- Ürünün "takviye edici gıda" adıyla satışa sunulması
- Üreticinin tavsiye ettiği günlük porsiyon miktarı
- "Tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın."
- "Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçemez."
- "Çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın."
- "İlaç değildir. Hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz."
- Hamilelik, emzirme, hastalık ya da ilaç kullanımı durumunda hekime danışılmasını öneren uyarı
Tebliğ ayrıca takviye edici gıdalara etikette, sunumda ve reklamda hastalığı önleme ya da tedavi etme özelliği atfedilmesini yasaklar [3]. Bir ürünü incelerken bu ifadelerle birlikte üreticinin eklediği diğer uyarıları da okuyun.
Sitemizdeki B kompleks ürünleri
B vitaminlerini bir arada içeren ürünleri B Kompleks kategorisinde tablet, kapsül ve bitkisel kapsül biçimlerinde bulabilirsiniz. Kapsül biçimine iki örnek: Lifextra B Kompleks 60 Kapsül ve Ocean B Complex 50 Kapsül.
B12 vitamini ürünleri için B12 Vitamini, birden çok vitamin ve minerali bir arada içeren ürünler için Multivitamin kategorisine bakabilirsiniz. Bütün vitamin ürünlerimiz Vitamin sayfasında listelenir.
Satın almadan önce kısa kontrol listesi
- Etikette hangi B vitaminleri ve hangi kaynak adları yazıyor?
- Günlük porsiyon kaç tablet ya da kapsülden oluşuyor?
- Miktarlar mg ile mi, µg ile mi yazılmış; %BRD satırı var mı?
- B vitaminleri dışında başka bir bileşen var mı?
- Tavsiye edilen tüketim tarihi ihtiyacınıza uygun mu?
- Zorunlu ifadeleri ve üreticinin ek uyarılarını okudunuz mu?
Sık sorulan sorular
B kompleks ile multivitamin aynı şey mi?
Ürün adı yalnız bir fikir verir. "B kompleks" adı B vitaminlerini öne çıkarır; multivitamin adlı ürünlerde başka vitaminler ve mineraller de bulunabilir. Kesin içerik iki durumda da etiketteki tabloda yazar.
Folik asit ile B12 aynı vitamin mi?
Hayır. Folik asit B9 olarak da anılır [2]. B12 ise kobalamin adıyla bilinen ayrı bir B vitaminidir [1][6].
Etikette "mcg" yazıyor; µg ile farkı var mı?
Yok. İkisi de mikrogramı gösterir [6].
Sonuç
B kompleks etiketini okurken önce hangi B vitaminlerinin bulunduğuna, ardından günlük porsiyona, birimlere ve %BRD satırına bakın. Siyanokobalamin ya da nikotinamid gibi kaynak adlarını içindekiler listesinde bulursunuz. B Kompleks kategorisindeki ürünlere göz atabilirsiniz.
Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavisi amacıyla kullanılmaz ve dengeli beslenmenin yerine geçmez. Hamilelik ve emzirme döneminde, düzenli ilaç kullanıyorsanız ya da bir sağlık sorununuz varsa kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; ürün önerisi ya da tıbbi tavsiye değildir.
Kaynakça
- MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). B Vitamins. Son güncelleme: 23.09.2021. medlineplus.gov. Erişim: 21.10.2026.
- MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi). Folic Acid. Son güncelleme: 13.07.2023. medlineplus.gov. Erişim: 21.10.2026.
- Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği (Tebliğ No: 2013/49). Resmî Gazete, 16.08.2013, Sayı 28737; madde 13, Ek-1 ve Ek-2. resmigazete.gov.tr. Değişiklik: Tebliğ No 2015/44, Resmî Gazete, 21.11.2015, Sayı 29539. resmigazete.gov.tr. Erişim: 21.10.2026.
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği. Resmî Gazete, 26.01.2017, Sayı 29960 (Mükerrer); madde 18, 27, 37 ve Ek-9. resmigazete.gov.tr. Erişim: 21.10.2026.
- Avrupa Parlamentosu ve Konseyi. Regulation (EU) No 1169/2011 on the provision of food information to consumers, Ek XIII Bölüm A. EUR-Lex.
- MedlinePlus Medical Encyclopedia. Vitamin B12. Son inceleme: 21.01.2025. medlineplus.gov. Erişim: 21.10.2026.
Son gözden geçirme: Ekim 2026 · VitaminBul Editör